فاصلۀ کنونی به شکل یک عدد و بر حسب میلیمتر بر روی لنزها نوشته میشود و هرچه این عدد بزرگتر باشد یعنی آن لنز زوم بیشتری را در اختیارتان قرار خواهد داد. البته زیاد بودن این عدد همیشه به معنای مناسبتر بودن آن نیست چرا که موقعیتهایی وجود دارد که لنزهای با فاصلۀ کانونی کمتر یا اصطلاحاً واید به کارتان خواهد آمد. پس لازم است که بدانید با توجه به نوع عکاسی مورد علاقهتان به چه نوع لنزی احتیاج دارید. برای مثال اگر به عکاسی از بناهای تاریخی و به طور کلی عکاسی از معماری علاقهدارید قطعا یک لنز واید یکی از نیازهای اساسی شما خواهد بود.
دانستن این نکته جالب است که چشم انسان دیدی تقریباً برابر با دید یک لنز ۴۰ میلیمتری دارد که بر روی یک دوربین فولفریم سوار شده باشد (در این مورد بیشتر توضیح خواهیم داد). هرچه این عدد کمتر باشد زاویه دید بیشتری در عکس خواهید داشت و هرچه این عدد بزرگتر باشد زاویه دید کمتر ولی سوژههای بزرگتری در عکستان خواهید داشت.
ممکن است روی لنزی که قصد خرید آن را دارید دو عدد متفاوت برای فاصله کانونی نوشته شده باشد (مثال ۲۴-۸۰mm)، این مسئله نشانگر آن است که لنز مذکور دارای فاصله کانونی متغیر است و میتواند هنگام عکاسی هر فاصلۀ کانونیِ میان آن دو عدد را ارائه دهد. در مقابل، لنزهایی که یک عدد فاصله کانونی دارند قابلیت زوم ندارند و اگر میخواهید از یک سوژه از نزدیک عکاسی کنید باید خودتان به سوژه نزدیکتر شوید. این نوع لنزها را با نام «پرایم» میشناسند. لنزهای پرایم معمولاً کیفیت بالاتری به نسبت لنزهای زوم دارند اما ممکن است در مواقعی که امکان جابجایی وجود نداشته باشد لنزهای نوع اول بیشتر به کارتان بیایند.
نکتهای که ممکن است درمورد فاصلۀ کانونی لنزها کمی گیجتان کند این است که لنزی با یک فاصلۀ کانونی ثابت بر روی دو دوربین که اندازۀ حسگر متفاوتی دارند تصاویر متفاوتی ارائه خواهد کرد. این مسئله به این دلیل است که دوربینی که حسگر کوچکتری دارد بخشی از تصویر را اصطلاحاً کراپ خواهد کرد و بخشهایی از آن را ثبت نخواهد کرد. در بخش فرمت در این باره توضیح خواهیم داد.
حداکثر اندازۀ دیافراگم عدد دیگری است که معمولاً به چند شکل مختلف نوشته میشود. برای مثال: f/2.8 ،F2.8 و یا ۱:۲٫۸٫ هرکدام از این نوشتهها در نهایت معنی یکسانی میدهند و نشانگر بازترین درجۀ دیافراگم و در نتیجه بیشترین میزان نوری که لنز میتواند دریافت کند هستند. توجه به این نکته لازم است که هرچه این عدد کوچکتر باشد یعنی با دیافراگم بازتری طرف هستیم و برعکس.
یک لنز دوربین F1.8 قادر است نور بیشتری از یک لنز F4 دریافت کند و گزینۀ مناسبتری برای عکاسی در نورهای پایین است و با این لنز احتمال اینکه به فلاش احتیاج پیدا کنید کمتر خواهد بود. البته هرچه دیافراگم باز تر باشد عمق میدان تصویر (محدودهای از تصویر که در فکوس قرار میگیرد) کمتر خواهد بود.
بعضی از لنزها حداکثر درجۀ دیافراگم متفاوتی دارند که بسته به فاصلۀ کانونی متغیر خواهد بود. برای مثال یک لنز با فاصلۀ کانونی ۱۸-۲۰۰mm و دیافراگم F3.5-5.6 در فاصلۀ کانونی ۱۸ میلیمتری دیافراگم خود را تا F3.5 باز خواهد کرد و همین لنز در فاصلۀ کانونی ۲۰۰ میلیمتری دیافراگمی بازتر از F5.6 نخواهد داشت.
ناگفته پیداست که شما باید لنزی را بخرید که دهانۀ آن به دوربین شما بخورد. دهانههای مختلف نیز با حروف مختلفی روی لنز نوشته میشوند که باید از نوع دهانۀ دوربین خود اطلاع داشته باشید. دهانه یا مانتهای معروفی که برای دوربینهای مختلف استفاده میشوند عبارتند از Nikon F-mount، Canon EF یا EF-S، Nikon 1، Sony E، Samsung NX و یا Pentax Q. پس لازم است فارغ از اینکه چه برند لنزی را برای دوربین خود انتخاب میکنید باید به نوع مانت آن توجه داشته باشید تا دچار مشکل نشوید.

علاوه بر اینکه لنز باید قابلیت مانت شدن بر روی دوربین را داشته باشد، باید قابلیت این را نیز داشته باشد که تصویری به بزرگی حسگر دوربین تولید کند چرا که دوربینهای مختلف اندازه حسگرهای مختلف دارند. برای مثال، دوربینهای DSLR نیکون با این که همگی F-mount هستند اما مدل های مختلف از دو نوع حسگر فول فریم و یا APS-C اسنفاده میکنند. بنابراین اگر یک لنز F-mount از سری DX نیکون انتخاب کنیم تصویر آن از حسگر فول فریم (۳۵ میلیمتری) کوچکتر خواهد بود و اطراف عکس سیاه خواهد بود. تصویری که لنز سری DX تولید میکند به اندازۀ سنسورهای APS-C است. پس بعنوان مثال اگر یک دوربین فول فریم نیکون داریم باید از لنزهای سری FX استفاده کنیم که فرمت فولفریم دارند. البته لنزهایی که برای دوربینهای فول فریم طراحی شدهاند همراه با دوربینهایی که حسگر کوچکتری دارند هم قابل استفاده هستند اما همانطور که پیشتر هم گفتیم در این صورت زاویه دید تصویر کمی کوچکتر خواهد بود و سوژه بزرگتر به نظر خواهد رسید. درست مانند وقتی که فاصلۀ کانونی لنز زیاد شده باشد.
لنزها همچنین بر اساس فاصله کانونیهای مختلفی که دارند به دستههای مختلفی طبقهبندی میشوند که برای هر یک نامی جداگانه وجود دارد. در این بخش به معرفی برخی از پرکاربرد ترین انواع لنز دوربین میپردازیم.
فاصلۀ کانونی لنزهای اولتراواید معمولاً کمتر از ۲۴ میلیمتر است (در فرمت ۳۵ میلیمتری یا همان فول فریم). لنزهای اولترا واید درواقع وایدترین تصاویر را به حسگر منتقل میکنند و اط مشخصات تصاویر آنها میتوان به بیشتر بودن عمق میدان اشاره کرد. اجسام نزدیک به دوربین نزدیکتر دیدهمیشوند و اجسام دور نیز دورتر به نظر میرسند. لنزهای اولترا واید معمولا برای عکاسی از منظره، معماری و عکاسی داخلی استفاده میشوند.
لنزهایی که فاصلۀ کانونی آنها بین ۲۴ و ۳۵ میلیکتر باشد لنزهای واید انگل نامیده میشوند. لنزهای واید انگل معمولا هم در نوع پرایم (فاصله کانونی ثابت) و هم در نوع زوم (فاصله کانونی متغیر) تولید میشوند. تصویر ثبت شده توسط این لنزها تمام ویژگیهای تصاویر ثبت شده با لنزهای اولترا واید را در سطحی پایین تر دارا است و برای مصارف عمومی گزینۀ مناسبتری به شمار میرود.
لنز کیت یا لنزی که هنگام خرید دوربین همراه با آن دریافت کردید یک لنز دوربین استاندارد است. لنزهای استاندارد معمولاً با فاصله کانونی بین ۳۵ تا ۷۰ میلیمتر ارائه میشوند. لنزهای استاندارد همانطور که احتمالاً حدس زدهاید تصاویری نزدیک به تصاویری که با چشم مشاهده میکنیم ارائه میکنند. لنزهای استاندارد معمولا برای تمام انواع عکاسی در سطح پایه کاربرد دارند اما قطع به یقین اگر قصد عکاسی را به صورت حرفهای دنبال کنید به انواع دیگر لنز دوربین نیز نیاز پیدا خواهید کرد.
به لنزهایی که فاصله کانونی بیش از ۷۰ میلیمتر داشته باشد اصطلاحاً تلهفوتو میگوییم. البته خیلیها معتقدند این نام باید به لنزهای بالای ۱۳۵ میلیمتری اطلاق شود. از آنجایی که لنزهای تلهفوتو زاویهدید کوچکتری ارائه میکنند، قادر هستند تصاویر دور را بزرگنمایی کنند. لنزهای تلهفوتو معمولا در عکاسی از حیات وحش و عکاسی ورزشی و موارد دیگری که بعنوان عکاس امکان نزدیک شدن به سوژه وجود ندارد مصرف دارند. این لنزها نیز هم در نوع ثابت و هم در نوع زوم وجود دارند.
لنزهای سوپر زوم لنزهایی هستند که فواصل واید تا تلهفوتو را تحت پوشش قرار میدهند. این لنزها برای مواقعی طراحی شدهاند که عکاس به هر دلیلی فرصت تعویض پی در پی لنز را ندارد. این نوع لنزها به دلیل تغییراتی که در ساختار آنها ایجاد میشود معمولا کیفیت کمتری از انواع دیگر لنز دارند و ممکن است سرعت تغییر اندازۀ دیافراگم آنها نیز پایین تر از انواع دیگر لنز باشد.
یکی دیگر از لنزهای تخصصی که اتفاقا میان عدۀ زیادی از عکاسان از محبوبیت زیادی برخوردار است لنز ماکرو است. این نوع لنز مختص عکاسی از اشیا و سوژههای بسیار کوچک است. البته این نوع لنز بر اساس فاصله کانونی آن طبقه بندی نمی شود. قابلیت فکوس در فاصلۀ بسیار بسیار نزدیک، شفافیت بالا و عمق میدان بسیار کمتر از لنزهای دیگر از مواردی هستند لنزهای ماکرو را نسبت به انواع دیگر لنز دوربین متمایز میکنند. فاصلۀ کانونی لنزهای ماکرو از ۴۰ تا ۲۰۰ میلیمتر متغیر است.
بیشتر عکاسان همان برند دوربین خودشان را برای لنزهایی که میخرند ترجیح میدهند اما بد نیست بدانید کمپانیهای دیگری هم هستند که لنزهای مختلفی برای دوربین های معروف تولید میکنند. از جملۀ این کمپانیها میتوان به سیگما، تامرون و تونیکا اشاره کرد که لنزهایی با قیمتی بسیار پایین تر از لنزهای ساخته شدن توسط سازندگان دوربین اراده میدهند. اگرچه این باور در میان عکاسها وجود دارد که لنزهای ساخته شده توسط این کمپانیها همگی از کیفیت پایین برخوردارند اما واقعیت این است که در میان لنزهای ساخته شده توسط این کمپانیها، لنزهایی وجود دارد که اگر نگوییم از لنزهای اصلی بهتر هستند، باید بگوییم با آنها برابری میکنند.
برچسب:
نویسنده: کاوه محمدزادگان