روزهای خوب SpaceX همچنان ادامه خواهد داشت؟

فقط نیمی از سال ۲۰۱۷ میلادی گذشته و SpaceX – شرکت تحت هدایت ایلان ماسک – توانسته ۹ پرتاب موفق به مدار داشته باشد. این در حالی است که در کل سال گذشته، ۸ محموله توسط این شرکت به مدار زمین ارسال شده بود. ذکر این نکته نیز خالی از لطف نیست که دو پرتاب از ۹ مورد امسال، هفتۀ پیش و با فاصلۀ فقط ۴۸ ساعت انجام شدهاند.

علاوه بر این، SpaceX در موفقیتی بزرگ، توانسته سکوی موشکی فالکون ۹ را پس از پرتاب محمولههایش، بار دیگر روی زمین بنشاند؛ کاری که در دسامبر سال ۲۰۱۵ در انجام آن توفیقی نداشت.

فیل لارسون یکی از کارکنان سابق SpaceX در مصاحبهای میگوید: «دو سال پیش، آنها موفق به فرود هیچ یک از موشکهایشان نشده بودند اما حالا در چند روز، دو موشک را نشاندهاند و از آن مجدداً نیز استفاده کردهاند». لارسون در حال حاضر در دانشگاه کلرادو بولدر مشغول به کار است.

لارسون اضافه میکند: «بنابراین موضوع شگفتانگیز در مورد اسپیساکس و پتانسیل صنعت هوا و فضا، شتاب نوآوریها و پیشرفتها در زمینۀ موشکها و فضاپیماهاست که در دهههای گذشته وجود نداشت و حالا به نظر میرسد که این صنعت در حال به باروری رسیدن است».

ماسک و سایر همکارانش در SpaceX از مدتها پیش، هدف نهایی خود را ممکن کردن پروازهای فضایی شخصی – شامل فرود موشک، پرتاب، استفادۀ مجدد از فضاپیما و … – و تبدیل آن به یک عمل معمول برای عموم افراد معرفی کردهاند. حالا با بالا رفتن تعداد موشکهای فرود آمده توسط SpaceX که به ۱۳ عدد رسیده، به نظر میرسد که این ایده در حال تبدیل شدن به واقعیت است.

شرکت SpaceX در به تأخیر انداختن بدون اطلاع پرتابهای خود تا چند هفته معروف است. اما به هر حال، این وضعیت با توجه به گذراندن سال سخت ۲۰۱۶ برای SpaceX قابل توجیه است. در اول سپتامبر ۲۰۱۶، موشک فالکون ۹ درست پیش از انجام یک تست موتور معمولی منفجر شد و باعث شد شرکت چند ماه به عقب بازگردد و با بررسی دلیل اصلی این انفجار، ایراد کار را اصلاح کند.ولی به هر نحو، SpaceX با قدرت سال ۲۰۱۷ را آغاز کرد.

SpaceX سال جدید میلادی را با پرواز فالکون ۹ در ژانویه آغاز کرد و از آن زمان تا کنون، هیچ نشانهای از کند شدن فعالیتهایش دیده نمیشود. اگر همه چیز در ششماهۀ دوم سال نیز به خوبی پیش رود، تا انتهای ۲۰۱۷ آمار پرتابهای موفقیتآمیز این شرکت از دو جین هم بالاتر خواهد رفت.

بیل استرو، تحلیلگر صنعت هوا و فضا در این مورد میگوید: «عدد ۹ خیلی برتری خاصی نسبت به رکورد گذشتۀ SpaceX ایجاد نمیکند، اما نکته اینجاست که هنوز در میانۀ سال هستیم بنابراین آنها فرصت زیادی برای فاصله گرفتن نسبت به وضعیت سال پیش دارند. فاکتور مهم دیگر در موفقیت SpaceX این است که توانستهاند سه پرتاب موفق در ماه گذشته انجام دهند. اگر شرکت بتواند به پرتاب دو یا سه ماهواره در هر ماه ادامه دهد، انتظار رکوردشکنی بسیار بزرگتری را نیز میتوان داشت».

این روند پرتاب میتواند SpaceX را همردیف یا حتی بالاتر از شرکت United Launch Alliance که با مشارکت بوئینگ و لاکهید مارتین تأسیس شده و سالانه ۱۲ تا ۱۵ محموله به فضا پرتاب میکند قرار دهد.

اما به گفتۀ استرو، تمام هشت پرتاب SpaceX در سال گذشته، پیش از ماه آگوست انجام گرفته بود. بر این اساس باید در نظر داشت که یک شکست بزرگ در این سال عالی نیز میتواند روند پیشرفت شرکت را کند کرده و آیندۀ روشن آن را در هالهای از ابهام قرار دهد.

تا اینجای سال، SpaceX خوششانس بوده و توانسته بدون مشکل خاص یا تأخیر بزرگی، موشکهایش را پرتاب کند. از دید بلند مدت، اینکه SpaceX بتواند نرخ پرتاب بالای خود را در طول سال حفظ کند اهمیت زیادی دارد. استرو در این زمینه اضافه میکند: «اگر آنها نتوانند نرخ سریع پرتاب محمولههای خود را حفظ کنند، نخواهند توانست به تعهدات خود پایبند بوده و شرکتها به دنبال پرتابکنندههای دیگری خواهند رفت».

یک شکست در پرتاب میتواند وضعیت بسیار بدی برای SpaceX ایجاد کند زیرا در آن صورت، از طرف مشتریان خود در مورد اینکه آیا واقعاً میتواند به اهداف بلندپروازانۀ خود دست یابد یا نه، به شدت مورد سؤال قرار خواهد گرفت.

پرتاب موشک یک بازی «یا همه یا هیچ» است

آزمایش بزرگ بعدی SpaceX، تلاش آنها برای اولین پرتاب موشک سنگین فالکون (Falcon Heavy) خواهد بود. این موشک بزرگترین و قدرتمندترین پرتابگر شرکت تا لحظۀ آزمایش خود خواهد بود.

اگر برنامههای SpaceX تغییر نکند، موشک سنگین فالکون احتمالاً تا دو ماه آینده برای اولین بار به پرواز در خواهد آمد. حدود یک ماه و نیم پیش، شرکت در اکانت رسمی توئیتر خود، خبر از تست آتش تقویتکنندۀ جانبی این موشک در تگزاس داده و ویدئویی نیز از این آزمایش منتشر کرده است.

موشک سنگین فالکون یکی از دلایل اصلی شهرت SpaceX به تأخیر در اجرای پرتابهای خود است. چند سال است که این شرکت در مورد پیشرفت کار موشک مذکور صحبت میکند. اما این بار به نظر میرسد که از هر زمان دیگری به اولین پرتاب این موشک نزدیکتر هستیم.

در نهایت، SpaceX میخواهد از موشک سنگین فالکون برای ارسال رباتها و حتی انسان به بخشهای عمیقتر فضا نسبت به گذشته استفاده کند. برنامۀ آقای ماسک، ارسال دو نفر به سفر به دور ماه و بازگشت آنها در سال ۲۰۱۸ به زمین به علاوۀ یک مأموریت خورشیدی با استفاده از رباتها در سال ۲۰۲۰ است.

البته SpaceX هنوز ثابت نکرده که توانایی ارسال افراد به فضا را دارد. اما این موضوع ممکن است در آینده تغییر کند. شرکت توانسته با ناسا در مورد ارسال فضانوردان به ایستگاه فضایی بینالمللی در سالهای آینده قرارداد امضا کند اما به هر حال این پروازها هم ممکن است به دلیل مسائل مالی یا مشکلات فنی به تعویق بیفتند.

در حال حاضر، SpaceX بهترین کار ممکن برای شرایط موجود را انجام میدهد: پرتاب موشکهای متعدد و بازگرداندن آنها به خانه.

منبع: Mashabe