هوش مصنوعی مقولهای ست که طی دهه گذشته، بزرگان حوزه تکنولوژی توجه ویژهای به آن داشتهاند. بر همین اساس معمولاً شرکتهای ساکن سیلیکون ولی در جریان کنفرانس توسعهدهندگان خود، بخشی از سخنرانیشان را به هوش مصنوعی و برنامههای آتی درباره این موضوع اختصاص میدهند. در این مقاله قصد داریم نگاهی داشته باشیم که کنفرانس توسعهدهندگان دو شرکت بزرگ مایکروسافت و گوگل، و ببنیم کدام یک از این دو کمپانی سیاستهای بهتری در خصوص پیشرفت و بهبود هوش مصنوعی اتخاذ کردهاند.
امسال کنفرانس بیلد (Build) مایکروسافت در اواسط ماه می (۱۰ تا ۱۲ می) در سیاتل برگزار شد. از سوی دیگر گوگل کنفرانس Google I/O 2017 را حدود دو هفته قبل در آمفی تئاتری در مانتین ویو برگزار کرد. با اینکه در رویداد مایکروسافت نشانههایی از اوج گرفتن مجدد ردموندی ها تحت رهبری ساتیا نادلا احساس میشد، اما Google I/O امسال به مانند رویداد رقیبش، چندان هیجانانگیز نبود.
با وجود اینکه مدتهاست بین این دو شرکت رقابت برای کسب سهم بیشتری از بازار حوزه تکنولوژی وجود دارد، اما در حال حاضر این رقابت شدیدتر از هر زمان دیگر شده است، و رقابت کنونی این دو شرکت بیشتر بر روی محاسبات ابری، یادگیری ماشینی و هوش مصنوعی، تولید برنامههای کاربردی و مبحث واقعیت مجازی و واقعیت افزوده معطوف گشته است.
اما بدون شک جذابترین بخش این مقایسه، نطق اصلی مدیرعاملان دو شرکت، یعنی ساندر پیچای و ساتیا نادلا است. اصولاً این کنفرانسها با سخنرانی مدیرعامل شرکت آغاز میشود، و آنها دیدگاه خود درباره آینده و خط مشی شرکت متبوعشان را بیان میکنند. امسال هم روال سالهای گذشته تکرار شد. در حالی که پیچای عمده زمان خود را به بیان سخنان جدید و معرفی یک یا دو محصول جدید اختصاص داد، نادلا در طول زمان حضورش بر روی استیج، درباره فرصتها و خطرات روند کنونی اجتنابناپذیر پیشرفت تکنولوژی در مسیری سخن گفت که به گفته او حالا شرکت تحت رهبری او یکی از پیشگامان هوش مصنوعی است. نادلا درباره یکی از اصول اساسی که شرکت او قصد دارد بر روی آن تمرکز کند، عنوان کرد که «بیایید از تکنولوژی استفاده کنیم که باعث توانمندتر شدن افراد بیشتری میشود. وقتی این حجم شگفتانگیز از پیشرفت در حوزه کامپیوتر، یا کلام، یا درک متن داریم، بیایید از این تکنولوژی برای افراد بیشتری استفاده کنیم و به لحاظ اقتصادی آنها را جامعهمان مشارکت دهیم.»
بدین ترتیب در حالی که گوگل عمدتاً در جریان کنفرانس افتتاحیه I/O موفقیتها و پیشرفتهای خودش را جشن گرفت، نادلا بخش بسیار زیادی از زمانش را به پیروزیها و قدرتمندتر شدن توسعهدهندگان، به شیوهای که واقعاً احساس میشود، اختصاص داد. حال وقتی بخواهیم رویداد این دو شرکت بزرگ را جمعبندی کنیم، به نظر میرسد مایکروسافت چشمانداز کاملتری را در مورد این دنیای مبتنی بر هوش مصنوعی (که در آینده در آن زندگی خواهیم کرد) ارائه داد. اما در مورد گوگل باید گفت، با اینکه هوش مصنوعی یکی از اهداف اصلی شرکت ساکن مانتین ویو را تشکیل میدهد، اما لااقل در بیان این خط مشی در I/O امسال چندان موفق عمل نکرد.

اگر سرویسهای اصلی محاسبات ابری را کنار بگذاریم، به وضوح اصلیترین رقابت این دو شرکت بر روی یادگیری ماشینی است. مدیرعامل گوگل، ساندر پیچای در طول نطق اصلیش به این موضوع اشاره کرد که شرکت متبوعش در حال حرکت از کمپانی با اولویت موبایل به شرکتی با اولویت هوش مصنوعی میباشد. از سوی دیگر، مایکروسافت هم در حال پیمودن همین مسیر است، البته ساتیا نادلا این موضوع را به گونه متفاوتی بیان کرد. در حقیقت هر دو شرکت موردبحث در طول نطق افتتاحیه خود عملاً به هوش مصنوعی اشاره کردند، اما خط مشی متفاوت هر کدام کاملاً آشکار بود.
هر دو شرکت برای به نمایش گذاشتن قدرت خود در زمینه هوش مصنوعی، دو محصول شگفتانگیز را معرفی کردند. برای مایکروسافت این محصول Story Remix نام دارد، اپلیکیشن بسیار عالی که از بطور خودکار از عکسها و ویدئوها کاربر، ویدئوی خانگی ایجاد میکند. برای گوگل هم این وظیفه به عهده Google Photos قرار گرفته که با استفاده از تکنولوژی یادگیری ماشینی به کاربر کمک کند تا بهترین عکسهایش را به راحتی به اشتراک بگذارد. Remix محصول فوقالعاده جالب و سرگرمکننده است که تحسین بسیاری از توسعهدهندگان حاضر در کنفرانس بیلد را برانگیخت. در سوی دیگر، با اینکه ویژگیهای Google Photos جدید به اندازه کافی مفید و کاربردی است، اما توسعهدهندگان نمیتوانند از آن بهرهای ببرند و چندان به درد توسعهدهندگان نمیخورد.
گوگل لنز هم که اطلاعات مفیدی از تصاویر را ارائه میدهد و با اینکه میتوان آنرا اپلیکیشن مفیدی قلمداد کرد، اما لازم به ذکر است که گوگل اطلاعات خیلی واضحی در این باره ارائه نداد. به اعتقاد برخی از حاضرین در Google I/O، به نظر نمیرسد این اپلیکیشن ابزاری برای توسعهدهندگان باشد، و در واقع ویژگی داخلی برای گوگل اسیستنت یا اپلیکیشن مجزا باشد. و این اصلاً نشانه خوبی نیست. البته گوگل همچنان Google Goggles را ارائه میدهد؛ اپلیکیشنی که به کاربر اجازه داده طی چند ساله گذشته اشیا پیرامون او را شناسایی کند. به نظر من گوگل حتی فراموش کرده Google Goggles وجود دارد، بطوریکه در پارهای از اوقات قصد داشت مجدداً آنرا معرفی کند.
و در مرکز تمام تلاشهای دو کمپانی برای مشتریانشان در خصوص هوش مصنوعی، کورتانای مایکروسافت و گوگل اسیستنت قرار دارند. این همان حوزه که بدون تردید گوگل همچنان برتر از مایکروسافت است. عمده دلیل این موضوع به خاطر بستر سختافزاری دسترسی به دستیار دیجیتالی گوگل و داشتن اطلاعات بیشتر درباره کاربر (و تمام دنیا) است. با اینکه کورتانا عملکرد بسیار خوبی دارد، اما به علت اینکه عمدتاً بر روی کامپیوترهای دسکتاپ زندگی میکند و بهطور واقعی نمیتواند با سایر دیویسها ارتباط برقرار کند، و استفاده از آن احساس طبیعی به کاربر منتقل نخواهد کرد.
در حوزه دستیار شخصی مجازی، گوگل واقعاً مطالب جالبی عنوان کرد (هرچند محصولاتی چون Google Home آن چنان که باید و شاید توجهات را به خود معطوف نکرد، آن هم به این دلیل که تنها چند روز قبل از رویداد گوگل، آمازون طی کنفرانسی از ویژگیهای مشابهی در اسپیکرهای Echo سخن گفته بود). واقعیت این است که گوگل با عرضه این دستیار دیجیتال برای آیفون، قصد دارد سرویس چند پلتفرمی خود را توسعه دهد. ادغام Assistant با Chromecast هم به نوبه خود جالب توجه است (اما بازهم، از آنجاییکه آمازون قبلاً نسخهای از Echo با نمایشگر داخلی را معرفی کرده بود، در این زمینه هم گوگل نتوانست خیلی پرفروغ ظاهر شود.)
البته در حال حاضر هیچ یک از ویژگیهای جدید گوگل اسیستنت در دسترسی نیست، که برای گوگل ناامید کننده بوده و این روند نه چندان رضایتبخش طی چند سال گذشته در کنفرانس Google I/O ادامه داشته است.
شایان ذکر است، مایکروسافت با Microsoft Graph در حال تولید بستری است که تمام دیویسها و اپلیکیشنهای مایکروسافت را با هم مرتبط خواهد کرد. با اینکه ردموندیها همچنان در حال کار کردن بر روی این پروژه هستند، اما به نظر میرسد پروژه برجستهای باشد که میتواند نتایج گستردهای برای نحوه استفاده کاربر از ابزار مایکروسافت (حتی در آینده بر روی اندروید) به همراه داشته باشد.
موضوع دیگری که هر دو کمپانی در طول رویداد خودشان درباره آن سخت گفتند، واقعیت مجازی و افزوده بود. در این بخش هم هر دو شرکت گوگل و مایکروسافت درباره طیف تجربهای که مابین واقعیت افزوده کامل (به قول مایکروسافت «واقعیت ترکیبی») و واقعیت مجازی (و در سوی دیگر آنکه واقعیت واقعی در چارتهای گوگل به چشم میخورد) صحبت کردند.
مایکروسافت با هلولنز برتری مشهودی در زمینه تجربه واقعیت افزوده با دیوایسی مستقل دارد. البته نباید برچسب قیمت ۳۰۰۰ دلاری این دیوایس را از یاد برد. رویکرد کنونی گوگل در این زمینه متفاوت است، بطوریکه این غول دنیای جستجو برای بهرهگیری از دید ماشینی (ترکیب شده با تکنولوژی تانگو) از تلفنهای هوشمند، به عنوان لنز اصلی مشاهده تجربه واقعیت افزوده استفاده میکند.
در مورد واقعیت مجازی هم امسال گوگل مطالب بسیاری درباره هدستهای مستقل عنوان کرد. با اینکه تعدادی شریک سختافزاری را معرفی کرد، اما موضوعات چون مشخصات سختافزاری، قیمت و تاریخ انتشار همچنان در هاله از ابهام باقی ماند. در سوی دیگر، مایکروسافت هم اکنون بر روی هدستهای محدوده شده به شرکایی چون ایسر متمرکز است که برای پیگیری حرکت کاربر برخی از تکنولوژیهای هلولنز را با قدرت اتصال به PC ویندوز ۱۰ ترکیب میکند. مایکروسافت در حال حاضر در حال عرضه کیت توسعهدهندگان است و مشتریان نیز از اواخر سال قادر خواهند بود این کیتها را خریداری کنند.
با تمام این تفاسیر، هلولنز مایکروسافت به لحاظ فنی با هر آنچه گوگل در I/O نشان داده است، فاصله بسیاری دارد. هلولنز بینظیر است، زیرا گوگل به لطف تولید عینکهای Cardboard، جزو شرکتهای پیشرو در زمینه ساخت اکوسیستم واقعیت مجازی است، اما حالا باید نگران پیشی گرفتن رقیبش باشد.
هر دو کمپانی مایکروسافت و گوگل در رویداد خودشان، بروزرسانی نسبتاً تکاملی برای سیستمعاملهایشان ارائه دادند. هرچند گوگل قبلاً پیش معرفی از Android O داشت و مایکروسافت هم پیش معرفی برای ویندوز ۱۰؛ بدین ترتیب حالا این غول دنیای نرمافزاری در سال دو آپدیت ویندوز ۱۰ را منتشر میکند. بدین ترتیب ارائه آپدیت جدید خیلی موضوع شگفتانگیزی نبود.

برای هر دو کمپانی، این کنفرانس توسعهدهندگان رویداد بسیار مهمی بود. با این حال، Google I/O امسال نسبتاً با آرامش همراه بود. در حقیقت، تقریباً این احساس وجود دارد که I/O در زمان نامناسبی برای این شرکت برگزار شد. با اینکه این شرکت در رویداد امسال تمامی دستاوردهای معرفی نکرد، و نمیشد چشمانداز آتی گوگل را به وضوح تشخیص داد، در عوض زمان قابلملاحظهای رویداد را به بیان ویژگیهای قبلاً معرفی شده یوتیوب اختصاص داد که موردتوجه مخاطبان اندکی قرار گرفت.
در عین حال، مسلماً مایکروسافت سبد محصولات گستردهتری برای توسعهدهندگان دارد، رویدادش نیز انرژی بیشتری داشت و چشمانداز واضحتری از آینده این شرکت بزرگ را ارائه داد. بدین ترتیب مایکروسافت این اطمینان را به وجود آورد رویدادش تقریباً بهطور انحصاری بر روی توسعهدهندگان متمرکز است. اما اوضاع برای کنفرانس گوگل (مخصوصاً سخنرانی افتتاحیه) کمی فرق میکرد و در اغلب اوقات مشخص نبود که مخاطب این شرکت کیست (توسعهدهنده؟ مشتری؟ نشریات؟). گفتنی ست که گوگل یک «سخنرانی مربوط به توسعهدهندگان» در کنفرانس توسعهدهندگان خود دارد. که بهتر قطعاً باید در ابتدای این کنفرانس برگزار میشد.
وقتی مایکروسافت در حال رونمایی از Remix در بیلد بود، به توسعهدهندگان گفت که آنها هم میتوانند این ابزار کمپانی را در اختیار داشته و تجربهای مشابه این ابزار را خلق کنند. در نقطه مقابل، وقتی گوگل Google Photos را به نمایش گذاشت، به مشتریانش نشان داد که آنها حالا میتوانند از این تکنولوژی برای ساخت سریع آلبوم عکس استفاده کنند. اما نکته واقعاً جالبتوجه اینکه در نطق اصلی ویژگیهای جدید (مانند Instant Apps) برای توسعهدهندگان خیلی شفاف ذکر نشد، چیزی که هم مشتریان و هم توسعهدهندگان به دنبال آن بودند.
اما حقیقت این است که معرفی کوتلین (Kotlin) به عنوان زبان اول توسعه اندروید نسبت به سایر محصولات و سرویسها توجه مخاطبان را به خود جلب کرد که به وضوح نشان دهنده خواست مخاطبان اصلی این کنفرانس و نطق بود.
با توجه به تمام موارد یاد شده، کنفرانس I/O امسال نسبتاً خستهکننده بود. در این رویداد نه سختافزار جدید معرفی شد، نه ابزار توسعهدهندگان مهم جدیدی، نه محصول بزرگ جدیدی برای مشتریان؛ فقط چند ابزار جدید کوچک و تقریباً هیچ محصولی رونمایی نشد که توسعهدهندگان و مشتریان در حال حاضر بتوانند از آن استفاده کنند (حتی نام کامل سیستمعامل اندروید O هم مشخص نشد). شاید این نوع روند سالانه برگزاری کنفرانس توسعهدهندگان برای تکنولوژی به سرعت در حال حرکت به سمت آپدیت سالانه است، چندان کارایی نداشته باشد، اما در مورد گوگل، همچنان میتواند ابزار مؤثری برای گرد هم آوردن توسعهدهندگان یک اکوسیستم به زیر سقف، بیان عقاید، و ترسیم و نشان دادن چشمانداز آتی باشد. به هر حال امسال مایکروسافت در زمینه برگزاری این کنفرانس موفقتر عمل کرد.
منبع: techcrunch
برچسب:
نویسنده: کاوه محمدزادگان